Vitoria-Gazteiz, 18/09/2023

A estratexia vasca de educación para a transformación social (H)ABIAN 2030 lanza a súa nova web http://www.habian-2030.eus. Contén toda a información relativa á estratexia, así como accións educativas para a transformación social e material pedagóxico elaborado polas entidades que forman parte dela. Ademais, tamén proporciona ás entidades que desexen adherirse a documentación e a información necesarias para o faceren.

En 2017, varias institucións públicas vascas, ONGD, organizacións e movementos sociais, e centros educativos de Euskadi comprometéronse a levar a cabo iniciativas educativas que axudasen a construír unha sociedade baseada nos dereitos humanos e a igualdade, con vínculos en Euskadi e noutros territorios.

Hoxe en día, 18 entidades forman parte de (H)ABIAN 2030 e, ao longo destes seis anos, realizaron festivais de cinema, xornadas, exposicións, obradoiros, guías e manuais ou accións de comunicación no ámbito educativo formal e non formal, que se poden coñecer a través de http://www.habian-2030.eus.

Ademais do compromiso de levar a cabo accións educativas que apoien as persoas e os colectivos na transformación das sociedades, a estratexia ten como obxectivo promover a aprendizaxe continua e mostrar a interdependencia entre o que acontece no noso contorno e o que ocorre noutros lugares afastados, pero cos cales compartimos desafíos similares.

Como sumarse á estratexia
As entidades que se adscriben a (H)ABIAN 2030 mediante o envío dun documento asinado en que subscriban os oito compromisos que inclúe a estratexia: impulsar unha educación para a transformación socia; promover pedagoxías críticas, participativas e socioafectivas; incorporar o enfoque de dereitos como elemento chave nas súas propostas pedagóxicas; fomentar a interdependencia e a conexión entre diferentes realidades; asumir a corresponsabilidade de construír a estratexia; promover a aprendizaxe continua; compartir as súas experiencias e aprendizaxes para mellorar, e participar nas comisións de seguimento e avaliación.

No novo sitio web hai unha sección onde se pode descargar o documento e instrucións para se adherir.

O Geoparque de la Costa Vasca presentou un relatorio cuxo tema principal era a estratexia de participación chamada  ‘Geoparkezaleak’, é dicir, a participación de entidades coma por exemplo as empresas turísticas dos municipios de Deba, Mutriku e Zumaia que demostraron estar inmersas en procesos de calidade e mellora continua, xunto con outras entidades coma as Geoeskolak, asociacións culturais, asociacións deportivas e mesmo empresas industriais que colaboran con Geoparkea. 

El Geoparque de la Costa Vasca participa en la X. Conferencia Internacional de Geoparques Mundiales de la Unesco – Geoparkea – Flysch & Karst experience

O pasado 2 de outubro, o lehendakari Urkullu presentou en Euskadi a Alianza Vasca para alcanzar os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS). O lehendakari destacou a importancia do conxunto de accións que conforman o “triplo paso”, que inclúe a creación da Axenda Vasca baseada nos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible, a declaración “Para un Contrato Social Agenda 2030 Euskadi” e a “Guía para implementar la Agenda 2030 en empresas y organizaciones”. Para a integración dos ODS en Euskadi, o “Foro Agenda 2030 Euskadi” elaborou diversas ferramentas para a súa correcta implementación. 

Urkullu salientou que a Axenda 2030 é necesaria para lograr o cambio na nosa sociedade. É posible encarar as adversidades e os grandes desafíos do mundo actual mediante a colaboración global e local. Publicouse a declaración “Para un Contrato Social Agenda 2030 Euskadi”, que conta con máis de 50 actores sociais. Hai cinco compromisos, que son:

  • O reforzamento das colaboracións entre as organizacións sociais
  • A implementación dos ODS na xestión e funcionamento interno de empresas e organizacións
  • Divulgación e promoción da Axenda 2030
    • Impulsión da participación e implicación cidadá
  • Impulsión dos principios de solidariedade e sostibilidade 
  • Modelización da experiencia vasca e favorecemento do intercambio no ámbito internacional.

Tamén se presentou unha “Guía para desarrollar la Agenda 2030 en empresas y organizaciones” en que se ofrece ás entidades a posibilidade de incorporaren os ODS en tres fases potenciais: 

  • etapa de aproximación
  • etapa de inicio
  • etapa de maior compromiso

Búscase que as empresas se comprometan coa solidariedade, a responsabilidade, a intelixencia e o interese propio, xa que cada vez se precisarán máis modelos de xestión responsable, sostible e solidaria. Ademais, a iniciativa tamén se levou a cabo grazas á colaboración con Guneak do Foro Agenda 2030 Euskadi.

Polo segundo ano consecutivo, poderán participar neste galardón os proxectos educativos máis innovadores sobre os ODS de 22 países iberoamericanos. A data límite será o 5 de outubro deste ano.

A Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI) e o Ministerio da Educación y Formación Profesional de España lanzaron hoxe a segunda edición do premio “Innovación y ODS en los centros educativos” 

O premio busca recoñecer a implicación dos centros educativos de toda Iberoamérica na concienciación e difusión dos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) da Axenda 2030 ao interior das aulas de maneira innovadora.

Poderán participar neste premio centros educativos de Andorra, Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Cuba, O Salvador, Ecuador, España, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, Panamá, Paraguai, Perú, Portugal, República Dominicana e Uruguai.

A convocatoria estará aberta ata o próximo 5 de outubro para centros educativos dos niveis de infantil, primaria, secundaria, bacharelato, educación técnico-profesional e educación de persoas novas e adultas, así como aqueles que traballen na modalidade de educación especial, con proxectos que se executasen entre o 1 de xaneiro de 2022 e o 31 de agosto de 2023.

O galardón recoñecerá tres institucións educativas que destaquen pola súa relevancia e innovación, así como pola implicación da comunidade educativa e a súa sostibilidade no tempo, entre outros criterios. A mellor iniciativa será merecedora dun recoñecemento de 10 mil euros, mentres que as outras dúas finalistas se alzarán cun premio de 5 mil euros, que poderán utilizar para a continuidade ou fortalecemento do seu proxecto educativo. As solicitudes poderán presentarse a través deste formulario. 

A comisión do xurado estará composta por expertos na materia e especialistas das institucións convocantes que seleccionarán os gañadores antes do 30 de outubro. Os proxectos gañadores serán convidados a participar nun evento de premiación que se levará a cabo ao final deste año e terán a posibilidade de participar en 2024 no II Seminario Iberoamericano de Innovación e Investigación Educativa que promoverá a Red Iberoamericana de Innovación e Investigación Educativa, creada pola OEI e o Ministerio de Educación y Formación Profesional o ano pasado.

O martes 4 de xullo celebrouse o I Encontro Plenario do Movemento 4.7 no espazo Ecooo en Madrid. Nel, reuníronse máis de 19 entidades para traballar xuntas no seguimento da meta 4.7 dos ODS na axenda pública e destacar así a importancia da Educación para o Desenvolvemento Sostible e a Cidadanía Global.

O Movemento 4.7, que contou desde o seu inicio co apoio da Agencia Española de Cooperación Internacional (AECID), é impulsado por un consorcio formado por AlboanEntreculturasIntered e ONGAWA. O equipo técnico destas organizacións encargouse de coordinar e facilitar a xornada, participando tamén como entidades que pola súa vez forman parte do Movemento. 

Para este evento foron convocadas as persoas e entidades adheridas, sumando máis da metade das organizacións que actualmente forman parte do Movemento 4.7, así como outras entidades colaboradoras ou interesadas no traballo que se está a realizar.  Entre elas, destacamos a presenza da Red de Educadores y Educadoras para la Ciudadanía Global, a Coordinadora de ONG para el Desarrollo e Coordinadora de ONGD de NavarraAshokaASPADesign for ChangeEGIBIDE,  FAD JuventudFISC ONGDKubboAsociación Madre CorajeFundación MainelOnay eUN Etxea.  O mundo académico tamén participou, co apoio da Universidad Camilo José Cela e da Universidad de Sevilla. 

En concreto, o obxectivo da sesión foi reflexionar e compartir o traballo realizado ata o momento, e establecer as principais liñas de acción para o futuro próximo, así como unha estrutura de traballo organizada e común. 

Na sesión da mañá, traballouse sobre a visión do Movemento 4.7 a través dunha metodoloxía participativa, recompilando e avaliando o traballo realizado, así como analizando o contexto para identificar oportunidades e desafíos. Desta reflexión xurdiron as principais liñas de acción para o futuro máis próximo: 

  • Necesidade de aumentar a participación dos actores da comunidade educativa (centros, profesorado e alumnado, familias). O obxectivo é promover e incorporar procesos inclusivos que sitúen a comunidade educativa no centro a través de propostas, iniciativas e procesos de formación que desenvolvan as competencias necesarias para xerar unha cidadanía global.
  • Comunicación e incidencia ante administracións públicas e os responsables da toma de decisións para pasar da vontade política ao compromiso político no cumprimento da meta 4.7. Pasar dun proceso de incidencia individualizado desde organizacións a un conxunto como movemento articulado da sociedade civil. 
  • Proxección do que facemos ante a cidadanía para transmitir o valor da Educación para o Desenvolvemento Sostible e a Cidadanía Global. Xerar espazos de diálogo e propostas que sexan intersectoriais, pero tamén interxeracionais, escoitar activamente e comprometernos coa conversa sobre a Educación para o Desenvolvemento alá onde se dea, participar nos foros máis relevantes, no maior número de espazos posibles e cos máis diversos interlocutores.

As conclusións deste exercicio contrastáronse co Manifesto do Movemento 4.7, folla de ruta común e compartida, e principal elemento da incidencia política do mesmo. 

Na sesión da tarde, tratáronse cuestións organizativas internas do Movemento 4.7, propoñéndose os primeiros pasos e acordos para implementar unha estrutura de traballo organizada e un sistema de toma de decisións compartido. Finalmente, realizouse un obradoiro centrado en storytelling en que as persoas participantes compartiron ideas sobre como comunicar que é e que fai o Movemento 4.7, co obxectivo de amplificar a súa mensaxe e chegar a sumar unha maior participación. 

O grupo acordou reunirse de novo despois das vacacións para continuar as actividades en curso, concretar a estrutura organizativa e abrir novas liñas de traballo.

Neste I Encontro, o RCE Basque Country – Navarre estivo representado por cinco entidades:

Transformative education for sustainable regions

We kindly invite you to join the online European RCE Meeting on 12 & 13 September 2023, from 10.00h-12.30h CET. The theme of the meeting is Transformative education for sustainable regions. More than ever before, we need to learn how to solve the challenges of our time, and we can only do so by learning collectively. We therefore composed an inspiring program, bundling energy and actions that help us find the way to an education that supports a thriving 21st century. 

What do we offer?

  • Powertalks from a number of honoured experts in the field
  • Practical perspectives from teachers 
  • Reflections by RCE Youth Coordinators
  • Tools and strategies to strengthen your efforts to embed ESD in the region

RCEmeeting-programme.pdf (unetxea.org)

Besides, we think you have a lot to offer too. We think our network contains plenty of knowledge and wisdom, so space for dialogue and co-creation are key. We therefore reserved 8 blocks of 20 minutes in the program that are open to questions of European RCE partners.

Pitch your challenge in 5 minutes and end with posing a question to the audience – together we can learn and develop new ideas for the future. See the registration form for sharing your wish, dream, idea or challenge!

You may apply to deliver your short presentation in the Dialogue & Co-creation Session through the following means

(Deadline for application: by 27, August 2023 23:59 (CET):

  1. Submit the following information in the registration form:
  • Name European RCE:
  • Contact person & contact details:
  • Our challenge is: 
  • Our question to the audience is:
  1. Submit a power point slide by e-mail to: s.fernandez-diekert@unetxea.org  and/or info@sparkthemovement.nl

OR

  1. Submit RCE Project Report under the theme of ‘Transformative Education for Sustainable Regions’ through the RCE Portal. Project Report is the function on RCE website that enables the global RCE community to learn from each other to improve ESD practices, share ideas or actions, or to find partners for regional/international ESD projects. You can see the submitted RCE project on the website and select the speaker.

We are looking forward to meeting you online on the 12 and/or the 13 September!

(Deadline for registration: by 03, September 2023 23:59 (CET).

You will receive a link for participating after registration, at the beginning of September. 

[Registration] Online European RCE Meeting (google.com)

Further, on 14 September, from 11:00-12:30 CET a European RCE internal Assembly Meeting will be organized for members of the European RCE network. be organized for members of the European RCE network. This will be highly relevant for discussion of European RCE organisational issues, projects and collaboration as part of our global network.

Please register separately for this session.

(Deadline for registration: by 03, September 2023 23:59 (CET):

[Registration] European RCE Internal Assembly Meeting (google.com)

Best wishes from the organisational partners, 

Max Eisenbart, Heleentje Swart (SPARK RCE Fryslân) and Samuel Fernández Diekert (RCE Basque Country – Navarre) 

ORIXE

EUSKAPE 2030 – O Escape Room dos ODS como resposta á necesidade de baixar á terra a Axenda 2030 dos obxectivos de desenvolvemento sostible e concienciar sobre a súa importancia, dunha maneira innovadora e rechamante.

O concepto inicial deste Escape Room Educativo foi desenvolvido da man de UNICEF e o Concello de Bilbao, e probouse en varias escolas da cidade.

Conseguíronse máis de 300 participantes e enquisáronse 100, o que levou a conclusións coma que o 80 % afirmou ter aprendido sobre a Axenda 2030 grazas ao Escape Room ou que o 98 % asegurou querer repetir unha experiencia así.

Co tempo e tendo moi en conta o feedback recibido, fóronse aplicando varias melloras e iteracións no xogo, que se levarían a cabo en BBK Kuna durante unha semana do verán de 2022 cun gran resultado. Enchéronse case todos os grupos, os participantes quedaron encantados e conseguiuse aparecer nunha multitude de medios de comunicación.

Visto o bo resultado de EUSKAPE 2030, comezouse a deseñar EUSKAPE 2030 2.0 como continuación do Escape Room orixinal, esta vez precisamente da man de BBK Kuna.

Trátase de Escape Rooms Itinerantes que se poden levar a cabo en eventos e centros educativos.

PÚBLICO OBXECTIVO

12 – 65 anos. Un plan perfecto para grupos de amigos, estudantes ou familias, mesmo aquelas que queiran participar con menores de 12 anos, sendo esta a idade mínima recomendada para aqueles que acudan sen o acompañamento de maiores de idade.

HISTORIA

Ambos os xogos colocan os seus participantes na pel dun grupo de scouts pola sostibilidade, cuxa misión é resolver diferentes probas baseadas nos ODS para completaren a súa banda de insignias de sostibilidade.

CONTIDOS DE APRENDIZAXE

EUSKAPE 2030 ten dúas probas introdutorias sobre a Axenda 2030 dos ODS e 5 probas sobre os ODS 1, 4, 10, 12 e 17, mentres que EUSKAPE 2030 2.0 conta cunha proba introdutoria sobre a Axenda 2030 e 6 probas sobre os ODS 5, 6, 11, 13, 15 e 18.

A visión de futuro é a de crear EUSKAPE 3.0 para traballar nos ODS restantes e posiblemente un Escape Room ou actividade final, que abarque todo o aprendido nas tres versións.

Próximas sesións

Actualmente, terá lugar os días 30 de xuño e 1 de xullo en BBK Kuna e os días 12 e 15 de outubro en Llodio, da man de EGK (Euskadiko Gazteria Kontseilua / Consejo de Juventud de Euskadi). Ademais de formar parte da campaña “BBK Herriz Herri“, pola cal se levará o Escape Room a 23 municipios de Biscaia.

  • Abanto Zierbena
  • Amorebieta – Etxano
  • Arrieta
  • Barakaldo
  • Derio
  • Ermua
  • Etxebarri
  • Fruiz
  • Gamiz-Fika
  • Gordexola
  • Gorliz
  • Iurreta
  • Lezama
  • Maruri-Jatabe
  • Mundaka
  • Portugalete
  • Turtzioz
  • Ugao-Miraballes
  • Trapagaran
  • Bakio
  • Getxo
  • Mungia
  • Sopuerta

O obxectivo da consulta é reunir literatura, datos e exemplos que poidan ser incluídos no Informe GEM 2023, así como suxestións de novas fontes de investigación que poidan ser exploradas durante a súa preparación.

Durante a consulta, responsables políticos, persoas expertas, docentes e representantes de organizacións internacionais e non gobernamentais do País Vasco serán convidados a responder a cinco preguntas, cuxas respostas proporcionarán unha base de evidencia comparativa a partir da cal se elaborarán recomendacións:

  1. Que sabemos sobre o papel da tecnoloxía á hora de abordar cada un dos desafíos educativos identificados a respecto do acceso, a equidade e a inclusión; a calidade; a promoción da tecnoloxía? E a xestión de sistemas?
  2. Que sabemos sobre os posibles impactos negativos da tecnoloxía nos desafíos educativos en cada unha destas áreas?
  3. Como facilitan os países o acceso á tecnoloxía para garantiren que non haxa diferenzas entre os diferentes educandos e escolas?
  4. Como incorporan os sistemas educativos o uso da tecnoloxía a través da reforma dos currículos, o redeseño do material didáctico e o apoio docente?
  5. Como se poden abordar as consecuencias negativas do uso da tecnoloxía na educación e a forma como estas repercuten nela?

O Goberno Vasco aprobou un novo decreto para impulsar e consolidar a educación ambiental para a sostibilidade que inclúe, entre outras cousas, o lanzamento dunha plataforma de innovación e formación sobre educación ambiental para a sostibilidade, a actualización do selo “Centro educativo sostible” e a creación dunha canle dixital sobre o tema.

A presentación do decreto reuniu en Meatzaldea Ekoetxea boa parte dos axentes vascos que traballan na educación para a sostibilidade, onde tamén se anunciou a nova estratexia da Red de Ekoetxeas. Durante a presentación do Decreto, UN Etxea reforzou o seu compromiso de continuar a traballar en colaboración con diversos axentes.

“O novo decreto busca promover e consolidar a educación ambiental para a sostibilidade en Euskadi da man de todos os axentes que traballan neste ámbito, a fin de avanzar cara a unha nova cultura da sostibilidade e promoción da saúde”, aseguraron.

Este decreto céntrase no desenvolvemento de novos modelos de calidade organizativa e educativa, “priorizando o ámbito da educación non formal, que coadxuven na corresponsabilidade da cidadanía na protección e conservación do medio ambiente, todo iso para a consecución dunha verdadeira acción transformadora ecosocial en tempos de emerxencia climática”.

O decreto estrutúrase arredor de seis liñas estratéxicas: impulsar a Axenda Educativa 2030 e actualizar o selo “Centro educativo sostible”; crear unha plataforma de innovación, formación e capacitación en educación ambiental para a sostibilidade; crear unha canle dixital específica sobre educación ambiental; desenvolver ferramentas para a participación da comunidade educativa; ampliar os centros educativos sostibles, e a conectividade e o aliñamento cos plans educativos impulsados polo Departamento de Educación.

Bizkaia por las diversidades é un proxecto promovido por UN Etxea – Asociación del País Vasco para la UNESCO co obxectivo de valorizar persoas e organizacións que velan cada día pola diversidade en todas as súas formas, desde un enfoque dos dereitos humanos como fonte de desenvolvemento sostible e a promoción dos valores da igualdade, a convivencia e a paz.

O proxecto foi transformándose desde os seus inicios, intervindo en diferentes municipios de Biscaia coma Basauri, Getxo e Portugalete, e adaptando as súas metodoloxías ás novas realidades. Desde 2021, unha das apostas do proxecto é achegar as diversidades —máis concretamente a diversidade cultural, sexual e funcional— aos centros educativos.

A Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sostible das Nacións Unidas sitúa as persoas máis novas como axentes fundamentais do cambio e a educación como ferramenta impulsora do pensamento crítico e emancipador que dea respostas ás crises sociais, ambientais e económicas actuais.

Neste contexto, este ano 2022, alén de continuarmos a traballar nas aulas, elaboramos a seguinte Guía de acompañamiento al profesorado en que se poden encontrar diferentes recursos para que calquera profesor ou educador/a poida traballar no proxecto nas súas aulas ou con grupos de mozos/s.